Bij de afvalzuiveringsinstallatie van Hoogheemraadschap in Leiden Noord komt afvalwater van heel veel huishoudens en bedrijven in de regio binnen. Bij het zuiveren van al dit afvalwater komt behoorlijk wat warmte vrij. Vattenfall gaat deze warmte gebruiken om hun bestaande warmtenet in Leiden in de toekomst mee te verwarmen.
Vattenfall wil de afvalzuivering in Leiden Noord als warmtebron ontwikkelen. Deze warmte wil Vattenfall gebruiken in hun bestaande warmtenet. Vattenfall wil dit doen om te kunnen voldoen aan de wettelijke eisen voor het verduurzamen van het bestaande warmtenet.
Lopend haalbaarheidsonderzoek
Op dit moment loopt er ook een haalbaarheidsonderzoek van de gemeente in samenwerking met Nieuwe Energie Merenwijk (NEM). De afvalwaterzuivering is in dit onderzoek een van de opties om de Merenwijk in de toekomst mee te verwarmen. NEM wil dit doen via lage temperatuur verwarming (de warmte wordt dan in huis verder opgewarmd met een warmtepomp). Naast het haalbaarheidsonderzoek is er ook een enquête in de wijk gehouden om o.a. bij inwoners te peilen hoe zij denken over de verschillende opties om de wijk in de toekomst te verwarmen. De uitslag hiervan is nog niet bekend.
Als Vattenfall de bron voor het bestaande warmtenet ontwikkelt, wordt het moeilijker (en misschien onmogelijk) om deze bron ook direct te gebruiken voor een losstaand lage temperatuur warmtenet in de Merenwijk. Dit terwijl de Merenwijk hier misschien gebruik van wil maken, mocht dit haalbaar en een wens van de Merenwijkbewoners blijken te zijn, op basis van het lopende haalbaarheidsonderzoek plus de enquête in de wijk. De gemeente heeft daarom, samen met alle belanghebbenden, verschillende mogelijkheden zorgvuldig laten onderzoeken door een extern bureau.
Mogelijkheden bekeken
Het bureau heeft per mogelijkheid uitgerekend wat dit zou betekenen voor de duurzaamheid (CO₂ besparing) en de kosten. De variant waarbij Vattenfall de bron gebruikt voor het bestaande warmtenet in Leiden en de Merenwijk vanuit dit warmtenet aansluit op midden temperatuur, scoorde het beste.
Een belangrijke reden hiervoor dat dat de afvalzuivering veel meer warmte kan leveren dan in de Merenwijk kan worden gebruikt. Daarmee zou een groot deel van de duurzame warmte niet gebruikt worden, en dat is niet wenselijk. Daarom zijn na het eerste onderzoek ook nog mogelijkheden bekeken waarbij de warmte van de afvalzuivering direct aan de Merenwijk geleverd wordt èn daarnaast nog volledig wordt gebruikt in andere gebieden van de stad. Deze mogelijkheden zijn alleen heel ingewikkeld en daarom extra kostbaar.
Het college van burgemeester en wethouders heeft daarom de keuze gemaakt om geen bezwaar te maken tegen het verzoek van Vattenfall om de bron te ontwikkelen. Daarbij is het belangrijk om te blijven kijken naar mogelijkheden om ook de lage temperatuur-optie voor de Merenwijk (indien gewenst) hierbij mogelijk te maken.
Algemeen belang doorslaggevend
Lokale initiatieven zoals NEM zijn belangrijk voor de warmtetransitie. Het eventuele afvallen van de lage temperatuur bronoptie voor de Merenwijk is, heel begrijpelijk, een teleurstelling. Tegelijkertijd zijn haalbaarheid, duurzaamheid en betaalbaarheid belangrijke uitgangspunten voor de gemeente in de warmtetransitie. Als NEM de bron zou ontwikkelen op lage temperatuur (mocht dit de beste optie zijn vanuit de enquête en het haalbaarheidsonderzoek), dan betekent dit dat meer dan de helft van de bron niet wordt gebruikt. Een groot deel van de inwoners in Leiden kan dan geen gebruik maken van de bron, wat de betaalbaarheid van de warmtetransitie negatief beïnvloed. Het algemeen belang (meeste CO₂ besparing en de laagste kosten voor alle Leidenaren) is doorslaggevend om Vattenfall de bron te laten ontwikkelen.
Vervolg
Het college blijft NEM steunen via het Samenwerkingskompas (een stappenplan van de gemeente en energiecoöperatie Energiek Leiden voor bewonersinitiatieven) en de subsidie lokale initiatieven. Andere bronnen, zoals De Zijl of het Joppe blijven hoe dan ook een optie voor lage temperatuur verwarming in de Merenwijk. Daarnaast heeft de gemeente Vattenfall en het Hoogheemraadschap opgeroepen om zich te blijven inspannen voor een toekomstige samenwerking met NEM (indien door hen gewenst). Ook heeft Vattenfall de voorwaarde meegekregen dat zij zich volledig moeten inzetten voor een warmteoplossing op midden temperatuur, mocht deze optie uit het lopende haalbaarheidsonderzoek naar voren komen.
