| Casemanager palliatieve zorg. |
| “De kracht van mijn rol zit in luisteren en afstemmen op wat de patiënt en hun naasten écht nodig hebben.” |
De LHV, het NHG en de PalHAG hebben een nieuwe handreiking vastgesteld: Huisartsenzorg voor patiënten in de palliatieve fase. Deze handreiking ondersteunt huisartsen bij het organiseren en leveren van palliatieve zorg binnen de praktijk. Een belangrijk uitgangspunt is dat de huisarts – net als in de curatieve fase – verantwoordelijk is voor de medisch‑generalistische zorg, inclusief de coördinatie van de medische zorg.
In de palliatieve fase spelen naast medische kwesties vaak ook problemen op andere levensdomeinen, zoals financiën, regelen van zorghulpmiddelen, juridische kwesties, afstemming van informele zorg of praktische zaken rondom het overlijden. Deze onderwerpen vallen niet onder de kerntaken van de huisarts, maar vragen wel om goede afstemming. De casemanager palliatieve zorg kan hierin een waardevolle rol spelen.
Casemanagers gestart in Haaglanden
Sinds 1 november zijn in de regio Haaglanden drie casemanagers palliatieve zorg gestart: twee in Rijswijk (wijkverpleegkundige achtergrond) en één in Laak (poh‑ouderen achtergrond). Casemanager Ellen deelt haar eerste ervaringen en bevinden.
 “In november ben ik gestart als casemanager palliatieve zorg, een rol die ik als zeer waardevol en betekenisvol ervaar. Als casemanager begeleid ik mensen vanaf het slechtnieuwsgesprek tot aan het overlijden, met aandacht voor alle domeinen: somatisch, psychisch, sociaal en spiritueel. De afgelopen maanden heb ik ervaren dat al deze domeinen tijdens de gesprekken aan de orde komen. Bij de een gaat het vooral over behandeling of klachten, bij een ander juist over wat kwaliteit van leven voor hen betekent. Soms willen mensen simpelweg hun verhaal kwijt — wat hen overkomt, hoe hun omgeving reageert. Een luisterend oor is dan soms al genoeg.
De kracht van mijn rol zit voor mij in luisteren en afstemmen op wat de patiënt en hun naasten nodig hebben. Zij zijn leidend. Vanuit mijn professionele referentiekader stel ik soms nét andere vragen dan een behandelaar, waardoor er nieuwe inzichten ontstaan. De vertrouwensband die je hebt opgebouwd is hierin essentieel. Omdat ik als professional iets meer afstand heb dan naasten, kan ik moeilijke of confronterende vragen soms makkelijker bespreekbaar maken.
Wat mij de afgelopen maanden vooral is opgevallen, is hoe belangrijk het is om de palliatieve fase tijdig te markeren. Ik zie regelmatig dat mensen bij het woord ‘palliatief’ denken dat ze snel zullen overlijden, terwijl er vaak nog behandelmogelijkheden zijn — niet gericht op genezing, maar op behoud van kwaliteit van leven. Ook kwetsbare ouderen zijn hierin een vaak onderbelichte groep: ook zij kunnen zich al in de palliatieve fase bevinden, zonder dat dit zo benoemd wordt.
Wanneer de palliatieve fase te laat wordt gemarkeerd, ontstaat onrust en moeten keuzes in crisismomenten worden gemaakt. Dat laat de casus van de heer en mevrouw Jansen goed zien. Bij hen werd nooit eerder gesproken over wensen, grenzen of kwaliteit van leven. Dit leidde tot spanning tussen beiden én met de huisarts. Tijdens mijn bezoeken heb ik ruimte gemaakt voor gesprekken over angst, verwachtingen en het luisteren naar elkaar. Dit bracht rust, waardoor zij samen keuzes konden maken over het laatste stukje van zijn leven. Uiteindelijk is meneer in een hospice opgenomen. De huisarts gaf achteraf aan dat eerdere markering veel onzekerheid had kunnen voorkomen.
Voor mij onderstreept dit hoe belangrijk het is om tijdig in gesprek te gaan en duidelijkheid te bieden. Bij vroege inzet kan ik samen met patiënt en naasten onderzoeken wat voor hen echt belangrijk is: welke behandelingen passen daarbij, waar wil iemand verblijven, welke ondersteuning is nodig? Dat geeft rust, richting en kwaliteit van leven — tot het einde toe.” |
|
|
|
