De afgelopen week werd mijn al best wel volle agenda even flink in de war gestuurd, en stond deze ineens bijna geheel in het teken van de meldingsplichtige bouwactiviteit, aangezien wij het niet meer mogen hebben over de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Door de schorsing van een grote kwaliteitsborger en de daaruit voortvloeiende werkzaamheden was er letterlijk sprake van een stresstest in samenwerking.
Vanaf maandagmorgen, na het plaatsen van een eerste bericht over de schorsing van drie kwaliteitsborgers, maar vooral bureau kwaliteitsborging B.V. uit Amersfoort met ruim 1200 projecten in uitvoering, met als titel 'Schorsing van een kwaliteitsborger is stilleggen van de bouw' volgde mail of mail en telefoontje op telefoontje. Ook de VNG volgde snel met een artikel, waarna al snel de landelijke pers de berichten oppakte waardoor ook de landelijke en de lokale politiek zich begon te roeren. Ook de Tlokb volgde een dag later met een bericht over wat te doen, en Bouwend Nederland ging in haar berichtgeving logischerwijs in op de meer privaatrechtelijke en contractuele consequenties van de schorsing.
Duidelijk was al snel dat dit iedereen binnen de bouwketen raakt en dat vooral de opdrachtgevers, die naar eer en geweten een kwaliteitsborger hadden ingeschakeld, omdat dit wettelijk verplicht is, het meest gedupeerd zijn, zeker omdat later die dag naar buiten kwam dat er nog een schorsing had plaatsgevonden. Dit keer betrof het Stichting Bureau Wkb uit Tilburg.
Het was heel mooi om te ervaren dat direct op maandag al een goede samenwerking ontstond tussen de VRO, VNG, VKBN en VBWTN, om zo snel en duidelijk mogelijk in beeld te brengen wat de impact zou zijn voor gemeenten en kwaliteitsborgers die de projecten zouden moeten gaan overnemen, en hoe wij iedereen op een goede manier konden gaan informeren. Al op woensdagmorgen 9 september was er dan ook om negen uur een ingelaste netwerkbijeenkomst waar ruim 800 deelnemers werden bijgepraat. Deze deelnemers kregen te horen wat er van hen werd verwacht, waarbij er ook werd ingegaan op hoe deze situatie op een goede, oplossingsgerichte en vooral juridisch houdbare wijze kan worden opgelost. Ook ontvingen die dag alle gemeenten een mail met daarin een lijst van alle projecten binnen die gemeenten die waren getroffen door deze schorsingen.
Het meest belangrijke wat ik nu dan ook kan aangeven voor de komende tijd is een goede samenwerking tussen gemeente/omgevingsdienst, nieuwe kwaliteitsborger, opdrachtgever en aannemer. Alleen dan kan naar een ingebruikname worden toegewerkt met of zonder verklaring, maar in ieder geval met een voldoende vertrouwen in een veilige woning voor de eigenaar en/of bewoners.
Naast dat de schorsing van de verschillende kwaliteitsborgers behoorlijk wat narigheid en werk met zich meebrengt is het ook een stresstest voor het stelsel. Er zijn nu partijen die zeggen dat dit laat zien dat het stelsel werkt. Ikzelf vind dat dit laat zien dat het stelsel nog wel wat reparaties nodig heeft, en vooral de rol van de TloKB in relatie tot de kwaliteitsborgers beter moet worden geregeld, maar als ik het halfjaarrapport 2026 van de TloKB lees, waarbij vooral de focus ligt op bij controles geconstateerde bouwfouten in plaats van het functioneren van de kwaliteitsborger als toezichthouder op de bouw, dan zie ik nog niet snel groen licht voor de oproep vanuit de TloKB naar een uitbreiding van het stelsel met verbouw en/of met gevolgklasse 2 en 3.
En samenwerken staat niet voor niets ook centraal op het grote jaarcongres van de vereniging BWT Nederland op 8 oktober aanstaande. Al 400 collega's hebben zich al weer aangemeld voor het congres, dus heb je je nog niet aangemeld, wees er dan snel bij! Het wordt een dag waar alle ontwikkelingen binnen BWT en VTH op de agenda staan, en waar uiteraard ook zal worden ingegaan op de uitdagingen die hiervoor al zijn benoemd. Inschrijven kan nog tot 1 oktober, maar wacht niet te lang. Vol is vol.
Omgevingswet en technisch nieuws
Verder in deze nieuwsbrief 'gelukkig' ook nog ander nieuws. Zo wijst Bouwend Nederland in een artikel op de mogelijkheid van gemeenten om al tot tien jaar vooruit netcapaciteit aan te vragen voor woningbouwprojecten, waardoor deze op een gegeven moment niet gaan vastlopen, omdat zij niet kunnen worden aangesloten op het net. Geeft Sweco in een boeiend artikel aan dat de MPG wel is veranderd, maar dat de echte transitie nog moet komen en is er steun voor eigenaren bij funderingsschade waarbij de Tweede Kamer hiervoor 20 miljoen euro extra heeft vrijgemaakt. De VNG vraagt echter om een langjarige aanpak van de funderingsproblematiek met landelijke regie en een structurele financiering.
Over het functioneren van de Omgevingswet wordt ook veel gesproken. De tweede rapportage over de werking van de Omgevingswet is onlangs aangeboden aan de Eerste en Tweede Kamer, maar laat nog niet echt een heel positief beeld zien. Eén van de constateringen is dat er meer versnippering in besluitvorming plaatsvindt, waardoor bevoegde gezagen het lastiger vinden om de verschillende onderdelen van een initiatief in samenhang te betrekken. Kennelijk was de onlosmakelijke verbondenheid uit de Wabo nog niet zo slecht. En op de site van IPLO zijn nog mooie voorbeelden geplaatst van gemeentelijke handboeken Omgevingsplan. Tot slot over de Omgevingswet vindt u in de Iplo update DSO van 20 augustus en die van 3 september meer nieuws over de Omgevingswet en in het bijzonder het digitale stelsel Omgevingswet. En ook nog een inhoudelijk nieuwbericht vanuit KPCV over het dossier bevoegd gezag in relatie tot aan te leveren gegevens constructieve veiligheid.
Organisatie en vereniging
Naast het jaarcongres op 8 oktober aanstaande dat u uiteraard niet wilt missen kunt u zich ook aanmelden voor het COBc congres dat dit jaar op 5 november zal plaatsvinden in Zwolle. Ook dit congres heeft weer een zeer boeiend programma dat uiteraard geheel is toegespitst op constructieve veiligheid.
Verder nog uw aandacht voor de Struck Nieuwsbrief van 7 september en de vacature pagina van de vereniging met drie mooie vacatures binnen de gemeente Wassenaar die een senior casemanager, een casemanager Omgevingswet en een senior inspecteur bouwen zoekt. De gemeente Noordwijk die een senior toezichthouder en een toezichthouder bouw zoekt en de gemeente Utrechtse Heuvelrug die een senior casemanager omgevingsverzoeken zoekt. En ben jij constructeur en op zoek naar een nieuwe uitdaging, dan is wellicht de functie van constructeur bij de gemeente Zwolle iets voor jou.
Ik wens u weer veel leesplezier
Wico Ankersmit
Directeur Vereniging Bouw- en Woningtoezicht Nederland
