Voor de liefhebber is het op het moment letterlijk bal. Iedere avond één of meerdere voetbalwedstrijden, waarbij de kleintjes niet onderdoen voor de groten, en waar de echte wereldklasse van een aantal spelers toch weer iets meer glans krijgt, door prachtige acties in een vol stadion. Duidelijk is ook dat de VAR tijdens dit WK weer een grotere rol heeft gekregen. En daarmee het bruggetje naar de meldingsplichtige bouwactiviteit, aangezien ik inmiddels weleens af wil van de term Wkb.
In de tweede monitoring Wet kwaliteitsborging bouw lezen wij in 255 pagina's dat er eigenlijk nog geen conclusie is te trekken over de werking van het stelsel. Het aantal meldingen is fors toegenomen, kwaliteitsborgers vinden dat zij hun werk prima doen, gemeenten zijn nog kritisch en opdrachtgevers vinden het te duur. De rapportage is nu door de minister aan de Tweede Kamer aangeboden, waarbij in de begeleidende brief van 7 pagina's wel een aantal belangrijke voorgestelde acties staan, die het stelsel nog een verbeterslag zouden moeten gaan geven.
Waar gemeenten vooral verbeteringen willen zien is de mate waarin de scheidsrechter de wedstrijd controleert, en in welke vorm en op welke momenten de VAR echt moet ingrijpen. Hiervoor is vooral ook een relatie (in het DSO) nodig tussen de scheidsrechter en de VAR, aangezien zij zonder duidelijke communicatielijn te veel langs elkaar heen blijven werken.
En de tekst in de brief van de minister 'De monitoring laat zien dat gemeenten die hun oude rol hebben losgelaten overwegend positiever zijn over het functioneren van het stelsel', lees ik deels als. De VAR die zijn schermen heeft uitgezet ziet niet welke overtredingen er zijn gemaakt, dus laten we maar weer zeggen, tot de volgende monitoring of evaluatie. De VNG vraagt hier in ieder geval al om, waarbij dit onderzoek zich vooral zou moeten richten op de consequenties van de Wkb op de inzet en organisatie van het bevoegd gezag. En verder wil ik wel echt de oproep blijven doen om onvolkomenheden of problemen rond meldingsplichtige bouwactiviteiten te melden in het meldpunt signalen over de Wkb.
Een ander punt is wel dat gemeenten die de rol rond de Wkb oppakken inmiddels wel ervaren dat dit veel tijd en formatie kost. In de meicirculaire 2026 vinden wij echter helaas geen nieuwe financiële afspraken over de Omgevingswet en Wkb, waardoor gemeenten deze kosten zelf zullen moeten blijven dekken.
Bouwregelgeving
Wij beginnen dit onderdeel over de bouwregelgeving met een brief van de minister aan de Tweede Kamer over de nadere uitwerking van de beleidsagenda bouwregelgeving. In deze brief geeft de minister haar lange termijn visie op de bouwregelgeving, waarbij zij streeft naar veel meer standaardisatie en industriële bouw, naar vereenvoudiging van de bouwregelgeving en hoe zij alle Europese ontwikkelingen zoals de EPBD IV gaat implementeren in Nederland. Het IPO is stelliger in haar artikel waarin zij aangeeft dat de huidige bouwregels uit de vorige eeuw de woningbouw vertraagt en de veiligheidsrisico's vergroot.
De nieuwe bepalingsmethode en aangepaste MPG eisen treden op 1 juli a.s. in werking. IPLO heeft hierover een duidelijke webpagina voor opgesteld, die gemeenten helpt om de nieuwe regels te toetsen en hierop toe te zien. Al genoemd bij de brief van de minister over de lange termijn visie op bouwregelgeving zal de EPBD IV voor heel veel wijzigingen in onze bouwregelgeving gaan zorgen. Deze schrijft voor dat gebouwen energiezuiniger en uiteindelijk in 2050 emissievrij moeten worden. In dit artikel van het ministerie en in een brief aan de Kamers staat toegelicht op welke stappen deze nieuwe regels zullen worden opgenomen en uitgevoerd. Bij besluit van 21 april 2026 is al een aantal wijzigingen in het Bbl in werking getreden. Onder andere over energieprestatie, opwekking zonne-energie en laadpunten voor elektrische voertuigen.
Brandveiligheid en hoogbouw is een onderwerp dat meer aandacht verdiend. Dat stelt het NIPV in een zeer lezenswaardig onderzoeksrapport waarin zij ingaat op de samenhang tussen benodigde en beschikbare tijd voor de brandweerinzet bij hoogbouw. In het ook zeer boeiende rapport 'Tussen regels en realiteit' gaat de NIPV in op de risico's van steeds minder zelfredzame bewoners in gebouwen, waarvan wij binnen onze regelgeving in het Bbl er vanuit gaan dat de bewoner zelfstandig kan vluchten.
Gemeenten, provincies en het Rijk willen beter gaan samenwerken op het gebied van erfgoed, en hebben daartoe nieuwe bestuurlijke afspraken gemaakt met de gemeente. Hierbij is ook een belangrijke rol weggelegd voor ERM waar de vereniging Bouw- en Woningtoezicht goed mee samenwerkt. In de nieuwsbrief gebouwd erfgoed ook veel nieuws over monumenten en ander erfgoed. Over Asbest lezen wij dat de VNG meer aandacht vraagt voor de uitvoerbaarheid van de nieuwe regels.
Ook in de laatste Bouwen met kwaliteit weer veel bouwtechnische nieuws, waarbij deze editie als thema 'constructieve veiligheid' heeft met veel aandacht voor funderingen. Een belangrijk artikel is verder het artikel over staalvezelbeton, en wanneer dit nu wel of geen gelijkwaardigheid kent.
Omgevingswet en Wet regie Volkshuisvesting
De vergunningverlening onder de Omgevingswet hapert lezen wij in een artikel van Gemeente.nu. En dat hoor ik ook heel veel als ik spreek met architecten, bouwondernemers en initiatiefnemers. Vooral aanvragen die niet passen binnen het Omgevingsplan (van rechtswege) en waarvoor een BOPA nodig is, worden lang aan de kant gelegd, of worden helemaal niet in behandeling genomen. Daarnaast lijkt het bij veel gemeenten dat nu de vergunning van rechtswege uit de wet is gehaald, dat dit nu betekent dat de 8 als cijfer binnen de reguliere procedure het 'oneindig' teken is. Een zeer zorgelijke ontwikkeling met uiteraard oorzaken die kunnen worden uitgelegd, maar zeker niet de intentie van de beloften over de Omgevingswet.
In de nieuwe VNG-handreiking over systematiek van het Omgevingsplan leest u over de succesfactoren voor het omgevingsplan, de juridische en technische kaders en de activiteiten en functies. Wat mij betreft een beetje laat, aangezien naar mijn mening nu 2 1/2 jaar na invoering van de Omgevingswet, de Omgevingsplannen toch al een heel eind op weg zouden moeten zijn.
In de IPLO Update DSO van 28 mei en 11 juni weer een aantal op stapel staande en al aangebrachte wijzigingen in het DSO. En in de nieuwsbrief Ruimtelijke Ordening van juni 2026 weer veel nieuws over het vinden van de juiste balans tussen beschermen en benutten.
De Wet versterking regie volkshuisvesting treedt per 1 juli in werking. Maar nog niet duidelijk is of de AMvB's ook in werking treden. Ik verwacht zelf dat deze pas 1 januari 2027 in werking treden. Maar vooral deze wijzigingen in het Bbl hebben grote gevolgen met de vergunningvrije familiewoning, en de ruimer geworden mantelzorgwoning die daarmee weer uit het Omgevingsplan wordt gehaald. In een artikel schrijf ik over het niet kwijtraken van de regie door deze vergunningvrije familiewoningen, die in heel grote getalen zullen gaan verschijnen in achtererfgebieden. En om dan nog een beetje regie te houden, dan moeten wij drones gaan inzetten. De eerste resultaten zijn zichtbaar lezen wij in een artikel van Bouwend Nederland. En een andere manier om de regie niet kwijt te raken is een duidelijk en zorgvuldig adresbeheer. In dit artikel van de VNG leest u over wanneer een adres mag worden opgenomen in de BAG.
Organisatie en digitalisering
Op de Provada werd op 10 juni jl. de nieuwe digideal 'Digitale vergunningverlening met BIM' ondertekend, waarbij ook de handtekening van de Vereniging Bouw- en Woningtoezicht werd gezet onder deze deal. Met een gezamenlijke inspanning gaan wij er aan werken dat BIM aanvragen kunnen worden ingediend, en dat gemeenten deze ook kunnen beoordelen en toetsen bij een vergunningaanvraag. Met de slogan 'van platte tekening naar data gedreven toetsen' blijft dit ook de komende jaren een belangrijk onderwerp binnen de vereniging. Wilt u nu echt aan de slag met AI, meld u dan aan voor het gratis webinar 'van Chat naar Check' op 23 juni.
Een dag later was het toekomstsymposium van de Vereniging BWT Nederland die wij samen met Provero organiseerden, en waarbij ruim 525 deelnemers in Ede een prachtig programma voorgeschoteld kregen waar AI en digitalisering centraal stonden. Wilma Dirken, Gedeputeerde van de provincie Noord Brabant, sprak over haar wens om de woningbouw minder te vertragen. Haar inleiding is naast alle andere presentaties van die dag terug te vinden via deze link.
Verder zijn wij al weer druk bezig met de voorbereidingen van het jaarcongres van de vereniging dat dit jaar op donderdag 8 oktober weer zal plaatsvinden in Ermelo. Zet deze datum dus al vast in uw agenda.
Tot slot nog uw aandacht voor onze vacaturepagina met mooie vacatures bij de gemeente Den Haag, Utrecht en Nieuwegein, en kijk ook voor een mooie opleiding na de zomervakantie op de opleidingenpagina.
Ik wens u alvast een mooie zomervakantie!
Wico Ankersmit
Directeur Vereniging Bouw- en Woningtoezicht Nederland
