Op verzoek van de Eerste Kamer heeft minister Mona Keijzer antwoorden gegeven op diverse vragen over de stand van zaken en uitvoering van de Omgevingswet. En zoals wij van haar gewend zijn is zij positief, maar moet er nog veel worden geleerd en uitgevoerd. Dit staat echter wel een beetje in tegenstelling tot een artikel in de laatste editie van Binnenlands bestuur, waarin als antwoord op deze zelfde vragen een iets kritischer artikel, met als titel 'De knelpunten van de Omgevingswet' te lezen is. Ook heeft zij een brief aan de Eerste Kamer gestuurd met antwoorden op de Kamervragen over het functioneren van de Wkb. Op zich een duidelijk antwoord, maar wat wel opvalt in deze brief, is dat de minister in deze brief enerzijds wijst op het belang van ‘concreet onderbouwde signalen en casussen, zodat deze adequaat te onderzoeken en te verifiëren zijn, en dat meningen of standpunten zonder onderbouwing over het wettelijke stelsel hiermee niet moeten worden vermengd, waarbij zij waarschijnlijk doelt op de enquête onder gemeenten in Binnenlands Bestuur.’ Waarna zij vervolgens één alinea verder citeert uit een brief van de coalitie ‘Bouwen met vertrouwen’ die wijst op ‘positieve ervaringen uit de bouwsector, zoals een stijgende bouwkwaliteit, een voorspelbaarder bouwproces, vermindering van faalkosten, het ontlasten van gemeenten en het sneller opleveren van projecten’ zonder dat er in deze brief enige onderbouwing te vinden is waarop deze aannames zouden zijn gebaseerd. Waardoor ik toch wel durf te zeggen dat dit een 'contradictio in terminis' te noemen is. En onderbouwing is ook zeker van groot belang. Daarom heeft de klankbordgroep Wkb van de VNG afgelopen week ook een hele dag bij elkaar gezeten om alle aangeleverde voorkomende knelpunten, aan de hand van concrete casussen waar deze in voor komen te bespreken en deze te verzamelen, om hier de komende tijd concrete verbeterpunten uit te kunnen halen.
Omgevingswet
De Omgevingswet biedt veel mogelijkheden om meer vergunningvrij te maken, maar of gemeenten dit echt gaan doen is nog niet goed in te schatten. In een artikel met de titel ''Vergunningvrij bouwen als versneller' doet de Neprom een oproep. Waarom nog een vergunning nodig hebben voor een woning die gewoon past in het Omgevingsplan, vraagt de Neprom zich af. En vreemd is deze oproep dan ook niet, aangezien de Omgevingswet dit ook zo heeft beoogd.
En de uitdaging van vergunningvrij maken van woningbouw is dat er wel werk blijft maar geen inkomsten in de vorm van leges tegenover staan. Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) heeft namelijk in opdracht van het ministerie van VRO de ontwikkeling van de leges omgevingsvergunning om te bouwen in 2024 en 2025 onderzocht. Uit het onderzoek is gebleken dat de leges zijn toegenomen, maar de kostendekkendheid verder is gedaald naar 86,5%. En dit kan dus worden vertaald naar een conclusie dat het werk binnen de afdeling, om vergunningen te kunnen verlenen, alleen nog maar verder is toegenomen.
In het blokje nieuwsbrieven vanuit het Rijk als eerste uw aandacht voor de Nieuwbrief Bouwen met kwaliteit van januari 2026 met veel informatie over verduurzaming en energietransitie en de Nieuwsbrief Ruimtelijke Ordening van januari 2026 met nieuws over de fysieke leefomgeving. In de IPLO Update van 8 januari, 22 januari en 5 februari uiteraard weer een update van alle voorgestelde en al uitgevoerde aanpassingen in het Omgevingsloket. In de I&W nieuwsbrief VTH van 6 januari wordt uitgebreid ingegaan op de Kamerbrief Wetsvoorstel Versterking VTH stelsel en de Staat van VTH. Waarbij het in deze fase nog vooral gaat over milieu-onderwerpen zal dit ook voor de meer BWT-gerelateerde taken worden opgepakt.
Na pilots met de gemeente Rotterdam en Groningen wordt vanuit de BNA nu samen met het ministerie van VRO onderzocht om Architect aan Zet onder een nieuwe werkwijze landelelijk op te schalen. Architect aan Zet heeft hier als doel om betere kwaliteit van aanvragen, meer voorspelbaarheid en versnelling in de proceduretijd te realiseren. Een ander initiatief om de woningbouw te versnellen is het initiatief van de VNG en Platform 31 om een Expertisecentrum woningbouw op te richten. Dit expertisecentrum wil vanuit de praktijk een bijdrage leveren aan het versterken van de uitvoeringskracht bij gemeenten, waarbij zij zich richt op het bundelen van kennis, het beschikbaar stellen en verspreiden van mogelijke werkwijzen, en het ondersteunen van gemeenten en hun partners om deze werkwijzen toe te passen.
Bij die nieuwe woningen moeten ook nieuwe transformatorhuisjes worden geplaatst. En om deze ruimtelijk goed in te passen is de projectgroep Netverzwaring op zoek naar samenwerking met gemeenten die hier ook bij willen aansluiten.
Bouwregelgeving
Snappen wij met elkaar de bouwregelgeving nog wel en sluit deze wel aan op deze tijd? Die vraag stelt de VNG zich terecht over het Besluit bouwwerken leefomgeving. De VNG vraagt door de toegenomen complexiteit van de bouwregelgeving in relatie tot het niet goed aansluiten op de toekomst met veel innovaties en verduurzamingsopgaven om groot onderhoud en modernisering van het Bbl. Een oproep waar wij als Vereniging BWT Nederland zeker achter staan. Om de complexiteit voor de toezichthouder iets toepasbaarder te maken zijn wij uiteraard blij dat Brandveilig Bouwen Nederland weer een nieuwe versie heeft uitgebracht van het gratis te downloaden boekwerk 'Essentiële controlepunten brandveiligheid'.
Over brandveiligheid verder uw aandacht voor de Brief van de minister aan de Tweede Kamer naar aanleiding van Kamervragen over het bericht 'Brandweercommandant eist strengere regels: Brand in hoogbouw hier net zo onbeheersbaar' waar de minister in haar brief inzicht geeft in de modernisering van de brandveiligheidseisen.
Minister Mona Keijzer heeft de Tweede Kamer via een brief geïnformeerd over de vaart die er in zit bij het verduurzamen van de gebouwde omgeving. Zo gingen er subsidies en leningen naar ruim 253.000 verduurzamingsprojecten en werd er ruim 20 miljoen euro extra toegevoegd aan de stimuleringsregeling Aardgasvrije Huurwoningen (SAH). En ook monumenten krijgen nu sneller te maken met verplichte verduurzaming aangezien per 29 mei 2026 een energielabel ook voor monumenten verplicht wordt bij verkoop, verhuur of verlenging van huurovereenkomsten. In de Handreiking Doenvermogentoets Wamtetransitie voor gemeenten worden handvatten gegeven om inzicht te krijgen in het technisch, financieel en uitvoerbaar haalbaar zijn van wijkgerichte aanpak.
Inmiddels is het al weer een paar weken geleden dat ons land onder een, voor Nederlandse begrippen, redelijk pak sneeuw lag. En dat betekende direct een aantal instortingen van daken. Vanuit de Vereniging BWT Nederland is toen weer even gewezen op het oude draaiboek weeralarm, en is een artikel geplaatst met uitleg over de risico's van een sneeuwdek in relatie tot de in onze bouwregelgeving opgenomen sneeuwbelasting.
Heeft u binnen uw functie te maken met funderingsproblematiek?, zet dan 16 april in uw agenda voor het funderingscongres van KCAF, en kijk voor meer informatie over dit onderwerp in de laatste nieuwsbrief van KCAF.
Organisatie
Verder alvast de eerste aankondiging van het eind april of begin mei te organiseren T&H congres, dit keer in Zwolle waarbij wij ook graag mooie onderwerpen, die interessant zijn voor de toezichthouder of handhaver willen presenteren. Heeft u dus een mooi onderwerp waar u, binnen uw gemeente, mee bezig bent op het gebied van toezicht en handhaving, en wilt u hierover een presentatie geven op het T&H congres, stuur dan een mailtje naar wa@vereniging-bwt.nl.
Tot slot zoals u inmiddels gewend bent nog aandacht voor de vacaturepagina met een mooie vacature voor een senior plantoetser, een toezichthouder omgevingsvergunningen en een jurist Omgevingswet bij de gemeente Lansingerland, een casemanager Omgevingswet bij de gemeente Epe, een senior casemanager Omgevingsvergunningen en een Strategisch Beleidsadviseur vergunningen bij de gemeente Utrecht, een handhavingsjurist bij de gemeente Rijswijk, en een casemanager omgevingsverzoeken bij de gemeente Utrechtse Heuvelrug.
Veel leesplezier!
Wico Ankersmit
directeur Vereniging BWT Nederland
