Nieuwsbrief Thirsty Cities |
|
|
|
|
|
Het project Thirsty Cities is van start! Op vrijdag 26 september trapten we het project met alle direct betrokkenen feestelijk én inhoudelijk af. Een verslag van deze aftrap is hier te lezen.
De Applied Sciences Werkgroep is inmiddels begonnen met een eerste ronde gesprekken met de Urban Use Case Partners. Met als doel het inventariseren van beschikbare data en informatie, het ophalen van ervaringen met betrekking tot eerdere droogtes, en het bespreken van opgaven en vraagstukken ten aanzien van het stedelijke watersysteem (kwantiteit en kwaliteit), stedelijke watergebruikers, kwetsbaarheden en maatregelen, de inrichting van de eigen organisatie en het lokaal droogtebeleid. Ook het thematische praktijkgerichte onderzoek dat in parallel aan deze UUC-intakes wordt uitgevoerd komt inmiddels goed op gang. We werken hierbij toe naar een eerste vergelijkende UUC-studie die we naar verwachting deze zomer opleveren. Daan Rooze en Nanco Dolman (Deltares) lichten het proces van deze UUC-intakes, de verwachte opbrengst en vervolgstappen in deze nieuwsbrief toe.
Inmiddels zijn ook alle PhDs binnen het project aangenomen/opgestart en zijn zij druk bezig hun onderzoeksplannen voor de komende vier jaar te formuleren. Met daarin vanuit een sterke theoretische basis het ontwerp van een flinke portie veldonderzoek op locatie. Met verschillende praktijkpartners wordt daartoe nu al een eerste verkenning uitgevoerd wat betreft mogelijke verdiepende onderzoekslocaties. Om dit voorjaar van start te gaan met het daadwerkelijk meten en monitoren. Eén van de PhDs uit het consortium, Eefje Benschop, stelt zich verderop in deze nieuwsbrief aan u voor.
Met een website en deze terugkerende nieuwsbrief zullen we u én geïnteresseerde partijen buiten het consortium gedurende de looptijd van het onderzoek zo goed mogelijk op de hoogte houden van onze vorderingen en belangrijkste uitkomsten. Samen met betrokken netwerkpartners werken we ondertussen een strategie uit voor bredere kennisdeling gedurende het project, bijvoorbeeld door aan te sluiten bij Kennis in de Regio bijeenkomsten, en brengen we in kaart wat gewenste eindproducten (inhoud én vorm) zijn na afloop van dit project. Weet ons in de tussentijd voor vragen, opmerkingen en tips altijd te bereiken via thirstycities@hr.nl. |
|
|
|
|
|
Intake bijeenkomsten met gemeenten |
In het Thirsty Cities project doen negen steden mee als ‘urban use cases’: Amsterdam, Deventer, Eindhoven, Enschede, Groningen, Nijmegen, Rotterdam, Utrecht en Zwolle. Tijdens droogte verschillen deze steden in hun waterbalans (water aanbod) en in de kwetsbaarheid van watergebruikers (water vraag). De betrokken praktijk partners vormen tevens de gebruikersgroep om duidelijkheid te verschaffen over rollen en verantwoordelijkheid in de aanpak van droogte, en voor het ontwikkelen en testen van maatregelen, praktische richtlijnen en tools om steden droogtebestendig in te richten.
In oktober en november hebben de meeste intakegesprekken plaatsgevonden, vooral in-person en soms online. In Eindhoven en Rotterdam wordt gezocht naar beoogde locaties voor het monitoren van het (grond)water- en bodemsysteem, en de waterkwaliteit. De intake in Eindhoven werd daarom gecombineerd met een terreinbezoek (zie foto wijk Meerhoven).
Tijdens de intake bijeenkomsten is gesproken over de problemen en maatregelen, de kennisdragers en relevante stakeholders (en belemmeringen), de beschikbare data en modellen, maar ook over de verwachtingen. Vrijwel alle gemeenten gaven aan dat de urgentie van droogte in de stad nog niet zo wordt gevoeld. De impact door droogte is veel minder zichtbaar in de stad dan bijvoorbeeld bij wateroverlast. Een eenduidige definitie voor droogte is (nog) niet te geven, waardoor ook een eventuele normering ontbreekt. Het Thirsty Cities project wordt gewaardeerd als een goede manier om de problematiek inzichtelijk te krijgen, de gevolgen van droogte te adresseren en de samenwerking intern en extern te zoeken. De meeste gemeenten hebben al een grondwatermeetnet.
In vervolg op deze intakes worden in het komende jaar drie inhoudelijke meetups gehouden over (1) het stedelijke watersysteem en watergebruikers, (2) rollen en verantwoordelijkheid in de aanpak van droogte, (3) ervaringen uit de praktijk tijdens historische droogte. |
|
|
|
|
|
WP1: metingen waterkwantiteit |
Meetcampagne Rotterdam augustus en september 2025
Vrijwel direct na de start van haar onderzoek had Eefje de kans om een meetcampagne op te zetten op het Verschoorplein in Rotterdam. Dit is een van de pleinen die de komende jaren vergroend gaan worden ter vermindering van de hittestress. Aan de noordkant van het plein is op drie locaties het bodemvochtgehalte gemeten op verschillende droge en natte dagen in de zomer. Op onderstaande afbeelding is ze een toegangsbuis voor de bodemvochtsensor aan het installeren. Uit de metingen is informatie gekomen over bodemvocht dynamieken, die later vergeleken kan worden met metingen op het plein na de vergroening. Verder was het een goede eerste les in het doen van veldwerk in de stad.
Meetcampagne 2026-2027
Binnen WP1 proberen we het stedelijke watersysteem op verschillende ruimtelijke schaalniveaus te kwantificeren. De metingen gaan plaatsvinden in twee gebieden van ongeveer 5 ha met verschillende karakteristieken:
- In een Rotterdamse woonwijk met een gecombineerd rioolstelsel, klinkerstraten en individuele straatbomenIn een moderne, Eindhovense woonwijk met groenblauwe oplossingen en een afgekoppeld rioolstelsel
Met bestaande meetgegevens kan al een globale waterbalans opgesteld worden van de ‘lumped’ gebieden. Daarnaast installeren we sensoren die van maart 2026 tot oktober 2027 uurlijks de volgende variabelen meten: grondwaterstanden, bodemvocht, verdamping van een gebied en transpiratie van individuele bomen. Waarschijnlijk worden deze continue metingen aangevuld met experimenten, bijvoorbeeld om de infiltratiesnelheid en -hoeveelheid te bepalen.
Met de meetcampagne wordt de informatie binnen het gebied uitgebreid om inzicht te krijgen in ruimtelijke variaties in hydrologische processen, de watervraag van het stedelijk groen, de bergingscapaciteit van de ondergrond en de invloed van droogte. Deze informatie is van belang voor de modellering van droogteprocessen in de stad en uiteindelijk voor het ontwerpen en plannen van klimaatadaptieve maatregelen. |
|
|
|
|
|
In elke nieuwsbrief stellen een aantal collega’s uit het consortium zichzelf voor. Deze editie maak je kennis met Eefje, Charné, Jonas en Sander. |
|
|
|
|
|
Op 1 juli ben ik als eerste PhD’er begonnen binnen Thirsty Cities. Als onderdeel van WP1 ga ik de komende jaren metingen doen om de stedelijke waterbalans en de invloed van droogte te kwantificeren. In 2023 rondde ik mijn master Watermanagement in Delft af, waarna ik enkele jaren als adviseur bij Nelen & Schuurmans heb gewerkt. Nu ben ik terug op bekend terrein aan de TU Delft.
Naast mijn werk houd ik van koken, boeken lezen en probeer ik veel creatieve hobby’s uit; de nieuwste is aquarellen. En als actieve Dolle Mina ben ik veel bezig met actievoeren om aandacht te vragen voor vrouwenrechten. |
|
|
|
|
|
Dr. Charné Theron is onderzoeker op het gebied van klimaatadaptatie aan de Hanzehogeschool Groningen, waar ze samenwerkt aan diverse onderzoeksprojecten met zowel lokale als internationale partners. Haar werk richt zich op klimaat- en watergerelateerde uitdagingen, waaronder het ontwikkelen van effectieve strategieën voor droogte- en overstromingsrisicobeheer, het verbeteren van de kwaliteit van grond- en oppervlaktewater, waterbeheer en het bevorderen van duurzame benaderingen van klimaatadaptatie.
Charné's onderzoeksinteresses omvatten ook de planning en het ontwerp van veerkrachtige stedelijke infrastructuur door de implementatie van op de natuur gebaseerde oplossingen, blauwgroene infrastructuur en duurzame stedelijke afwateringssystemen die klimaatbestendige, waterbestendige en klimaatrechtvaardige stedelijke omgevingen ondersteunen. Haar onderzoek wordt ondersteund door educatieve activiteiten die kennisuitwisseling, capaciteitsopbouw en de integratie van inzichten op het gebied van klimaatadaptatie in het onderwijs en de curriculumontwikkeling bevorderen. |
|
|
|
|
|
Ik ben onlangs begonnen aan mijn doctoraat bij de Multidisciplinaire Watermanagementgroep aan de Universiteit Twente. Met een achtergrond in milieugeowetenschappen en studies in Wenen en Praag, ben ik gepassioneerd door watervoorraden en de uitdagingen die ontstaan op het snijvlak van maatschappelijke en ecologische uitdagingen.
Mijn onderzoek wordt gedreven door een verlangen om meer inzicht te krijgen in waterkwaliteitsproblemen in steden die te maken hebben met droogte. |
|
|
|
|
|
Mijn naam is Sander Siebelink en ik ben woonachtig in Hanzestad Zutphen. Met een achtergrond in civiele techniek, een specialisatie watermanagement en een PhD op het gebied van organisatorische volwassenheid, ben ik verbonden aan het lectoraat Sustainable Areas and Soil Transitions van Hogeschool Saxion. Ik kijk met name vanuit een governance-perspectief naar uiteenlopende duurzame transities in de openbare ruimte, waarmee (publieke) stakeholders op lokaal en regionaal niveau worden ondersteund. Klimaat en droogte zijn thema’s die mij in het bijzonder boeien; als trekker van de gelijknamige onderzoekslijn binnen het lectoraat verdiep ik me daar graag in. Thirsty Cities biedt daar de komende jaren alle kansen voor!
Buiten mijn werk ben ik vaak actief in de buitenlucht: hardlopen, wielrennen en tuinieren zijn favorieten. Daarnaast sta ik regelmatig op de dansvloer en geniet ik van typische winteractiviteiten zoals schaatsen en skiën. |
|
|
|
|
|
|
